Забараняюць кнігі — каб забраць галасы. Мы іх вяртаем.

Забарона кніг – гэта не толькі акт цэнзуры, але і парушэнне права на свабоду слова і на доступ да інфармацыі, замацаванага міжнароднымі дамовамі. Мы дакументуем кожны выпадак, каб праўда пра культурныя рэпрэсіі была захавана і пачута.

На гэтым сайце сабраныя спісы забароненых кніг,  некаторыя гісторыі аўтараў і іх твораў, юрыдычныя наступствы забароны. Гэты сайт – напамін: нават калі кнігу забараняюць, яна не знікае. Бо слова працягвае жыць, пакуль ёсць тыя, хто хоча яго прачытаць.

Сёння ў Беларусі:

  • 222+ кнігі забаронены з палітычных і ідэалагічных прычын
  • 179 + аўтараў пад забаронай
  • 5 ліквідаваных выдавецтваў за апошнія 5 гадоў
  • не менш за 40 людзей слова ў няволі

Чытаць падрабязней пра праект

Спісы забароненых кніг і юрыдычная ацэнка

Мы маем тры спісы забароненых кніг

  • Афіцыйны «Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў»
  • Афіцыйны спіс «матэрыялаў, якія могуць нанесці шкоду нацыянальным інтарэсам»
  • Нефармальны спіс:  не існуе ў адкрытым выглядзе, але бібліятэкі і кнігарні ведаюць, якіх аўтараў нельга мець у доступе. Ён ствараецца праз даносы, візіты ідэолагаў і самацэнзуру.


Мець такую кнігу дома – рызыка штрафу і зняволення (да 15 сутак).

Забарона кніг у Беларусі — гэта інструмент палітычнай цэнзуры і сістэмнай рэпрэсіі, які парушае нацыянальнае і міжнароднае права. Пачытаць пра юрыдычную ацэнку забароны кніг.

Незалежная Беларусь. 1991–2025

Нашая сучаснасць. Тут – кнігі тых, хто гаворыць пра беларускую мову, памяць, годнасць, палітычную і маральную альтэрнатыву. Тут імёны, якія фармуюць беларускі наратыў апошніх дзесяцігоддзяў і таму трапляюць пад забарону.

Чытаць

Савецкі перыяд. 1917–1991

Пісьменнікі савецкага перыяду – тыя, хто выжываў у ідэалагічнай машыне, але знаходзіў словы праўды (а ўлада хоча, каб пра іх забыліся).

Чытаць

Расійская імперыя. 1861–1917

Карані беларускай літаратуры– творцы, якія пісалі на мове народа і выклікалі страх у імперыі. І сённяшні рэжым працягвае іх забараняць, бо баіцца самой ідэі беларускасці.

Чытаць

Замежнікі

Сабраны прыклады забароненых кніг замежных аўтараў. Ад эсэ пра дэмакратыю – да раманаў пра чалавечую годнасць, любоў і выбар. 

Чытаць